नवलपरासी, २३ असाेज ।
नवलपरासी, २३ असाेज । पूर्वी नवलपरासीको धौवादी फलामखानी नजिकै रहेको पेलेगा डाँडाको घाँघि भिरबाट निस्किरहेको धुँवा पछिल्लो समय क्रमशः पातलिँदै गएको छ। धुँवा निस्कने स्थानमा रहेका दहनशील पदार्थहरू जलेर सकिन लागेकाले धुँवाको मात्रा कम हुँदै गएको विज्ञहरूले बताएका छन्।
धौवादी फलामखानी कम्पनी लिमिटेडको पहलमा खानी तथा भूगर्भ विभागका जियोलजिस्ट प्रकाश लुइँटेलको नेतृत्वमा चार जना विज्ञको टोलीले करिब तीन साताअघि उक्त स्थानको अनुसन्धान गरेको थियो। टोलीले त्यहाँको चट्टान र पानीको परीक्षण गरी प्रतिवेदन तयार पारिसकेको छ।
अनुसन्धानका मुख्य निष्कर्षहरू:
- ग्यासको मिश्रण: उक्त स्थानको धुँवामा सल्फर डाइअक्साइड, कार्बन डाइअक्साइड र कार्बन मोनोअक्साइडको मिश्रण पाइएको छ। अन्य कुनै बहुमूल्य खनिज भने भेटिएको छैन।
- कमसल कोइला र धुँवाको कारण: धुँवा निस्किएको ठाउँमा माटो मिसिएको कमसल खालको कोइला (खराब कोइला) रहेको छ। उच्च तापक्रम र पहिरोका कारण अक्सिजनको सम्पर्कमा आउँदा उक्त कोइला सल्किने र आगो बल्नुको साटो धुँवा मात्र पुत्ताउने गरेको पाइएको छ।
- पाइराइट तत्वको उपस्थिति: त्यहाँको चट्टानमा फलाम र सल्फरको मिश्रण रहेको ‘पाइराइट’ तत्व पाइन्छ। साथै, नजिकैको पानी परीक्षण गर्दा फलामको मात्रा समेत भेटिएको छ।
जियोलजिस्ट लुइँटेलका अनुसार यस्तो प्रकृतिको चट्टान भएको पहाडमा धुँवा निस्किनु सामान्य प्रक्रिया हो। धुँवा उत्पन्न गराउने रसायन तथा कोइला डढ्ने क्रम सकिँदै गएकाले केही समयपछि धुँवा पूर्ण रूपमा हराएर जानेछ।
सुरक्षा सम्बन्धी सुझाव:
विज्ञ टोलीले धुँवा निस्किएको स्थान नजिक नजान र त्यस आसपासको पानी नपिउन सुझाव दिएको छ। उक्त क्षेत्रलाई तारबार गरेर मानिस तथा चौपायाको आवतजावत रोक्न सके सम्भावित जोखिमबाट जोगिन सकिने लुइँटेलले बताए।
स्थानीयको भनाइ:
हुप्सेकोट गाउँपालिकाका सम्बन्धित वडा अध्यक्ष छामबहादुर सोमैका अनुसार विगतका दिनको तुलनामा अहिले धुँवाको मुस्लो निकै घटेको छ। स्थानीयवासीका अनुसार उक्त क्षेत्रमा दशकौँ अघिदेखि नै समय-समयमा धुँवा देखिने र हराउने क्रम चल्दै आएको थियो। विज्ञहरूको प्रतिवेदन आएपछि स्थानीयमा रहेको त्रास समेत हट्दै गएको छ।
यो खबर पढेर तपाईलाई कस्तो महसुस भयो ?
